Գլաուկոման աչքի հիվանդությունների խումբ է, վնասում է տեսողական նյարդը և հաճախ կապված է աչքի ներսում առկա ճնշման բարձրացման հետ, որը կոչվում է ներակնային ճնշում: Հնարավոր այլ պատճառների, բուժման մասին զրուցել ենք ակնաբույժ Ալինա Ներսեսյանի հետ։

– Ի՞նչ հիվանդություն է գլաուկոման։

– Գլաուկոման բավականին լուրջ և վտանգավոր հիվանդություն է, որը հանգեցնում է անվերադարձ տեսողության կորստի։ Քանի որ տուժում է  տեսողական նյարդը՝ մահացած նյարդաթելերը հնարավոր չի լինում վերականգնել։ Դա  է պատճառը, որ գլաուկոմայից կորցրած տեսողությունը բուժառուները որպես կանոն չեն կարողանում վերականգնել։ Եվ գլաուկոմայի բուժումը, ցավոք սրտի, սա է. պահպանել այն, ինչ ունի բուժառուն։ Այսինքն, այն տեսողությունը, որն այդ պահին նա ունի։

– Առաջանում է որևէ հիվանդության հետևանքով, թե՞ հանկարծակի։

– Գլաուկոմայի ռիսկի գործոններից մեկը ժառանգական ֆակտորն է։ Եթե ծնողն ունի գլաուկոմա՝ երեխաները պարտադիր պետք է անցնեն սքրինինգային հետազոտություն։ 80 տոկոս դեպքերում երեխաներն ունենում են ժառանգական գլաուկոմա։

Գլաուկոմա կարող  է առաջանալ նաև աչքի այլ հիվանդություններից։ Դա անվանում ենք երկրորդային գլաուկոմա։ Չմոռանանք, որ գլաուկոման լինում է  նաև բնածին, որը կապված է էմբրիոնի զարգացման հետ։

– Գլաուկոման ունի՞ տեսակներ։

– Լինում է առաջնային, երկրորդային, բաց անկյուն, փակ անկյուն գլաուկոմա և բուժումը տարբեր է։ Երկրոդայինը կարող  է առաջանալ տարբեր հիվանդություններով պայմանավորված, ոսպնյակի որոշ հիվանդությունների, անոթային հիվանդությունների ժամանակ․ հատկապես շաքարային դիաբետով հիվանդների մոտ է լինում։ Բուժումը տարբերվում է  առաջնային գլաուկոմաներից։

– Ախտանշանները տարբե՞ր են, թե՞ միանման։

– Ախտանշանները կարելի է համարել, որ նույնն են․ տեսողության վատացում, գլխացավ է լինում։ Շատ դեպքերում կարող են նկատել ծիածանի երանգները, աչքի ցավ։ Ասում են՝ տեսողությունս վատացել է, բայց երբ տան անդամների հետ դուրս եմ գալիս քայլելու՝ ինձ ասում են, որ իրենցից լավ եմ տեսնում։ Պատճառն այն է, որ բուժառուի մոտ նկատվում է տեսադաշտի նեղացում, այսինքն, տեսողության որակն է  ընկել։ Կարող  է ունենալ 100 տոկոս տեսողություն, բայց տեսադաշտը նեղացած լինի։

Միայն երկրորդային գլաուկոմայի դեպքում տեսողությունը կտրուկ կարող  է նվազել, նկատվի ներակնային ճնշման բարձրացում։

– Կարճատեսությունը կամ հեռատեսությունը կարո՞ղ են գլաուկոմա առաջացնել։

– Որպես կանոն չեն կարող, բայց մտնում են ռիսկի խմբի մեջ։

– Մեծահասակները ո՞ր ախտանշաններին պետք է  ուշադրություն դարձնեն։

– Մեծահասակները շատ դեպքերում կարող են ունենալ տեսողության անկում, և իրենց թվա, որ կատարակտա է, այդ իսկ պատճառով մեր բոլոր բնակիչներին հորդորում եմ, որ ժամանակին դիմեն պոլիկլինիկա, ստուգվեն։ Կարևոր է, որ ուշադրություն դարձնեն տեսողության նվազմանը, գլխացավին։ Շատ դեպքերում գլխացավի ժամանակ դիմում են նյարդաբանի, երբեմն էլ ինքնուրույն դեղ են խմում, գլխացավն անցնում է, աչքի ճնշումն իջնում է, և մտածում են՝ ճնշումն է։ Այսինքն, բարձր ներակնային ճնշումը կարող  է առաջացնել գլխացավ, ու այստեղ բուժառուն շփոթում է, շատերը չեն գիտակցում, որ դա կարող  է բարձր ներակնային ճնշում լինել։

– Ի՞նչն է հանգեցնում ներակնային ճնշման բարձրացմանը։

– Աչքի կառուցվածքը, աչքի այլ հիվանդությունները, որոնք հանգեցնում են բորբոքման։ Ի դեպ, պարտադիր չէ, որ գլաուկոմայի ժամանակ ճնշումը շատ բարձր լինի։ Ունենում ենք գլաուկոմա՝ ցածր ներակնային ճնշումով։ Կարող է ներակնային ճնշումը լինել 25 մմ սս, 26 մմ սս, դա արդեն բարձր է տվյալ բուժառուի համար, բայց նա գանգատ չունենա։ Այսինքն՝ գլաուկոման իր գործը դանդաղ անում է, բերում է նրան, որ մահանում է  տեսողական նյարդը։

– Բուժման եղանակներ որո՞նք են։

– Սովորաբար կոնսերվատիվ բուժում, նաև լազերային, վիրահատական միջամտություն է կատարվում։ Երկրոդային գլաուկոման քանի որ առաջանում է այլ հիվանդությունից, դեղորայք օգտագործելուն զուգահեռ՝ բուժվում է պատճառը։ Եթե շաքարային դիաբետով հիվանդ է՝ ցանցաթաղանթի բուժումներով է դա լինում։ Կարևոր է նաև տեսողական նյարդի ստուգումը։ Անհրաժեշտ է ստուգել նաև տեսադաշտը՝ տեսնել նեղանո՞ւմ է, թե՞ չի նեղանում։ Անհրաժեշտ է կատարել պախիմետրիա. սա այն հետազոտությունն է, որը ստուգում է եղջերաթաղանթի հաստությունը։

Օպտիկական կոհերենտ տոմոգրաֆիան (OCT) ցույց է տալիս, թե ի՞նչ վիճակում են նյարդաթելերը։ Կարևոր է, որ յուրաքանչյուր բուժառու դա գիտակցի։

– Գլաուկոմային բնորոշ է մշուշոտ տեսողությունը․ սա չե՞ն շփոթի չոր աչքի համախտանիշի հետ։

– Լինում է, որ գալիս, ասում են, որ տեսողությունը մշուշոտ է, կարո՞ղ է գլաուկոմա է առաջանում, սակայն գլաուկոմայի դեպքում, երբ դիտվում է մշուշոտ տեսողություն՝ նաև նկատվում է տեսողության նվազում, իսկ չոր աչքի համախտանիշի ժամանակ բուժառուն երբ առավոտյան արթնանում է՝ այդ մշուշոտ տեսողությունը չի կարող նկատել։

Գլաուկոմայի գլխավոր ախտանշանը տեսողության նվազումը, մշուշոտ տեսողություն, գլխացավը, աչքերի շրջանում ցավն է։