Ընտրություններից առաջ քաղաքական իշխանությունն առատաձեռն է դարձել գյուղացիների նկատմամբ։ Պատրաստվում են ընտրություններից ընդամենը մի քանի օր առաջ սուբսիդավորել նաև մթերվող կաթի գինը։

«Մթերվող կաթի գինը կառավարությունը կսուբսիդավորի։ Մենք շուտով կաթի գնի անուղղակի սուբսիդավորման ծրագիր ենք իրականացնելու, որի շահառուները կլինեն անասնապահությամբ զբաղվող մեր քաղաքացիները»,- ընտրություններին ընդառաջ օրերս շտապեց գյուղացիներին հերթական նախընտրական խոստումը շռայլել էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնը ՔՊ քաղաքական քարոզչությանը ծառայեցնող Գևորգ Պապոյանը։

Դրանից առաջ էլ նույն քաղաքական քարոզչության ու նախընտրական արշավի շրջանակներում իշխանությունը որոշեց սուբսիդավորել պարարտանյութի գները՝ 1 պարկի համար մինչև 3 հազար դրամի չափով։ Ավելի վաղ հայտարարել էին բյուջեի հաշվին սուբսիդավորման միջոցով՝ գյուղացուն անտոկոս վարկեր տրամադրելու մասին։

Եթե ընտրությունները չլինեին, գուցե թվար, թե հոգատար իշխանության հետ գործ ունենք, գյուղացու մասին են հոգ տանում, օգնում ու օժանդակում են գյուղատնտեսությանը։ Մի կողմից՝ անտոկոս փող են տալիս, մյուս կողմից՝ սուբսիդիաների միջոցով պայմաններ են ստեղծում, որպեսզի գյուղատնտեսությունը զարգանա, գյուղմթերքների արտադրությունն ավելանա, մրցունակությունը բարձրանա, աճեն գյուղացու եկամուտները։

Բայց արի ու տես, որ այդպես չէ. գյուղատնտեսությունը չի զարգանում, գյուղմթերքների արտադրությունը չի ավելանում, գյուղացու եկամուտներն էլ չեն աճում։

Այդպես է, որովհետև այսպիսի «օժանդակություններով» կառավարությունն իրականում ոչ թե գյուղատնտեսության զարգացման, այլ ընտրություններում գյուղացու ձայները ստանալու խնդիր է փորձում լուծել։ Այլապես առաջին տարին չէ, որ գյուղացիները բողոքում էին կաթի մթերման ցածր գներից, բայց կառավարությունը ոչինչ չէր անում կաթի մթերման գները սուբսիդավորելու ու գյուղացուն օժանդակելու համար։

Ընտրություններից 1 ամիս առաջ հիշել են, որ կաթի գներն էլ պետք է սուբսիդավորեն։

Ենթադրվում է, որ խոսքը ոչ երկարաժամկետ սուբսիդավորման մասին է։ Ընտրություններից հետո, եթե հրաշք տեղի ունենա ու վերարտադրվեն, հազար ու մի պատճառ կբռնեն՝ դրանից հրաժարվելու համար։

Այս իշխանությունները վաղուց արդեն ապացուցել են, որ իրենց համար առաջնայինը ոչ թե պետությունն ու քաղաքացին է, այլ սեփական իշխանությունը։ Ու հիմա ինչ անում են, անում են իրենց իշխանությունը պահելու համար։ Կլինի թոշակի, աշխատավարձերի բարձրացում, գյուղվարկերի տրամադրում, թե պարարտանյութի ու կաթի գների սուբսիդավորում, արվում է մեկ նպատակով՝ իշխանությունը պահելու նպատակով։

Տարիներ շարունակ կաթի գների սուբսիդավորման մասին չէին մտածում ու նաև դրա հետևանքով կործանման եզրին հասցրեցին անասնապահությունը։ Իհարկե, միայն անասնապահությունը չէ, ամբողջ գյուղատնտեսությունն է կաթվածահար վիճակում, տարիներ շարունակ ոչ զարգացում կա, ոչ էլ մի կարգին աճ։ Զարմանալի չէ, որ ընդամենը մեկ տարվա աճից հետո գյուղատնտեսությունը կրկին անկումային է։ Այս տարվա առաջին եռամսյակում 5.2 տոկոս անկում է գրանցվել։ Անցած տարվա աճն էլ հիմնականում բնակլիմայական նպաստավոր պայմանների, ոչ թե՝ կառավարության իրականացրած ծրագրերի արդյունք էր։

Առիթ-անառիթ գյուղատնտեսության զարգացման ու գյուղացուն աջակցելու ծրագրերի մասին են հայտարարում, միլիարդների հասնող ֆինանսական օգնություններից են խոսում, իսկ գյուղատնտեսության օգուտները դրանից չեն երևում, ցանքատարածությունները չեն ընդլայնվում, գյուղմթերքների արտադրության ծավալները չեն մեծանում, անասունների գլխաքանակը ավելանալու փոխարեն՝ նվազում է։

Անասուն պահելն այսօր Հայաստանում դարձել է աննապատակահարմար ու անշահավետ, չի արդարացնում, սահմանամերձ տարծքներում արոտավայրերն են կրճատվել։ Ծախսերը շատ են, օգուտները՝ քիչ։ Դրա համար էլ անասնագլխանակը շեշտակի կրճատվել է։

Վերջին 5 տարում Հայաստանում խոշոր եղջերավոր անասունների գլխաքանակը նվազել է գրեթե մեկ քառորդով։ Պատճառներ շատ կան, ու հիմնականներից մեկն էլ կաթի մթերման սարսափելի ցածր գներն են եղել։ Մթերող կազմակերպությունները կոպեկներով են կաթը մթերում գյուղացուց։ Տարիներ շարունակ Հայաստանում կաթն ավելի էժան է եղել, քան ջուրը։

Խնդիրը լուծելու համար այսքան տարի ոչինչ չեն ձեռնարկել, ընտրություններից առաջ որոշել են հերթական պոպուլիստական քայլն անել։

Եթե իսկապես անասնապահության, առավել ևս՝ գյուղացու մասին մի քիչ մտահոգված լինեին, վաղուց էին միջոցներ ձեռնարկել, ու հիմա գյուղատնտեսության այդ ճյուղը կանգնած չէր լինի այսպիսի իրավիճակի առաջ։

Այսօր Հայաստանում տավարի մսի գինը, եթե Նիկոլ Փաշինյանի բառերով ասենք, պատմական ռեկորդ է սահմանել, հասել է 4-5 հազար դրամի, պաշտոնական տվյալներով՝ մեկ տարում թանկացել է ավելի քան 20 տոկսով։ Նախկինում երբևէ տավարի միսն այդքան թանկ չէր եղել։ Թանկացել է, որովհետև միս չկա։ Եղածն էլ չի բավարարում պահանջարկը։

Ներքին արտադրությունը կրճատում են, որ վաղը սեփական օլիգարխների միջոցով դրսից ներմուծեն, թանկացած գներով վաճառեն ժողովրդի վրա ու մեծ փողեր աշխատեն։ Ներմուծումը և՛ հեշտ է, և՛ ավելորդ գլխացավանքից հեռու, էլ ինչո՞ւ պիտի մտածեն տեղական արտադրություն կազմակերպելու մասին։

Այսօր է դեռ գյուղատնտեսությունն այսպիսի դժվար պայմաններում, վաղը գյուղացին էլ, գյուղատնտեսությունն էլ հայտնվելու են շատ ավելի վատ վիճակում։ Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ առևտրային հարաբերություններ հաստատելու, սահմանները բացելու իշխանությունների ձգտումներն ամայացնելու են Հայաստանի գյուղատնտեսությունը։ Ունեցածից էլ զրկելու են գյուղացուն։

ՀԱԿՈԲ ՔՈՉԱՐՅԱՆ