Երեկ Գյումրի-Կարս երկաթգծի վերականգնման, դրա տնտեսական, աշխարհաքաղաքական նշանակության և Հայաստանի ու հայ-վրացական հարաբերությունների համատեքստում դրա ռիսկերի շուրջ զրուցել ենք «Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի փորձագետ Շիրազ Խաչատրյանի հետ:
Այսօր ադրբեջանական քարոզչական լրատվամիջոցներից day.az-ն իր խմբագրականում ևս անդրադարձել է Գյումրի-Կարս երկաթգծի վերականգնմանը և արել որոշակի ակնարկներ:
«Կարս-Գյումրի երկաթգիծը բացառապես որպես Թուրքիայի և Հայաստանի երկկողմ նախագիծ դիտարկելու փորձերն անտեսում են տարածաշրջանային իրականությունը։ Հարավային Կովկասը փոխկապակցված շահերի համակարգ է, որտեղ մի կողմի գործողություններն անխուսափելիորեն ազդում են մյուսների վրա։ Ադրբեջանն այս համակարգում առանցքային խաղացող է։ Նրա տնտեսական, տրանսպորտային և քաղաքական ներուժը նրան դարձնում է անփոխարինելի մասնակից տարածաշրջանային ցանկացած խոշոր նախագծի համար։
Ավելին, հենց Բաքուն է տրանսպորտային միջանցքների զարգացման շարժիչ ուժը՝ ներառյալ «Միջին միջանցքը» և Եվրոպան Ասիային կապող նախագծերը։ Եվ այս փաստն անտեսելու փորձն անգամ ռազմավարական սխալ է։ Ակնհայտ է, որ ադրբեջանա-թուրքական հարաբերությունները մնում են տարածաշրջանի զարգացման կայուն գործոններից մեկը, և դրանք ցանկացած որոշման հիմքում պետք է դրվեն կամ հաշվի առնվեն: Առանց սրա՝ ցանկացած նախագիծ մեռելածին նախաձեռնության վերածվելու ռիսկ է պարունակում, որը չի դիմանա իրականության հետ բախմանը»,- նշվում է ադրբեջանական վերլուծականում և հիշեցվում, որ Թուրքիայի կողմից հայկական ուղղությամբ ցանկացած քայլ դիտարկվում է թուրք-ադրբեջանական դաշնակցային հարաբերությունների պրիզմայով:
Արդյո՞ք սա թուրքական որոշակի խաղի մասին է խոսում, թե՞ թուրք-ադրբեջանական հարաբերություններում որոշ հարցերում առկա տարաձայնությունների. «Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի փորձագետ Շիրազ Խաչատրյանին խնդրեցինք, որ այս անգամ քննարկում ծավալենք այս հարցերի շուրջ:
Ըստ նրա՝ այստեղ կարող է լինել և՛ թուրքական խաղ, և՛ հաշվի առնելով, որ Հարավային Կովկասում Թուրքիան իր մեծ խաղն է խաղում, սա կարող է հուշել նաև Բաքու-Անկարա հակասությունների մասին:
«Հնարավոր է, որ Թուրքիան Ադրբեջանի քմահաճույքները զսպելու համար կարող է տարբեր քայլեր ձեռնարկել, այդ թվում՝ Հայաստանի հետ հարաբերություններում: Մյուս կողմից, եթե գլոբալ նայենք, թե Թուրքիայի լոգիստիկ ճանապարհները որտեղով են գնում՝ Չինաստանից Միջին Ասիայով դեպի Եվրոպա, պարզ է, որ ինչ-որ պահի Հայաստանի հետ դեռևս «չպաշտոնականացված» հարաբերությունները հօդս կարող են ցնդել: Բայց, կրկնում եմ, որ Թուրքիան կարողանում է խաղալ նաև Ադրբեջանի նյարդերի հետ՝ ցույց տալու, որ ցանկացած պահի հնարավոր են նաև այսպիսի բաներ, որ Հայաստանի տարածքով երկաթգիծ անցնի, և այլն: Իրականում Գյումրի-Կարս երկաթգծի թեման բազմաշերտ է, և այստեղ Թուրքիայի առանձին գեոպոլիտիկ նկրտումները հաշվի առնելով՝ պարզ է, որ նաև առանձին խաղ է խաղում՝ անկախ Ադրբեջանի քմահաճույքներից:
Բայցև չպետք է անտեսել Թուրքիայի առաջնահերթությունները գլոբալ մակարդակում՝ էներգետիկ, լոգիստիկ՝ մինչև Միջին Ասիա ձգվող, դրանք շատ բաներով շաղկապված են Ադրբեջանի հետ, ուստի ստիպված է լինելու հաշվի նստել ոչ միայն Բաքվի քմահաճույքների հետ, այլև առկա իրողությունների, եթե երկընտրանքի առաջ կանգնի: Եվ երբ ասում եմ, որ սա բազմաշերտ հարց է, նկատի ունեմ նաև, որ Թուրքիայի կողմից Հարավային Կովկասում դիրքերն ամրապնդելու ևս մեկ քայլ է Գյումրի-Կարս երկաթգծի վերականգնումը, որի շրջանակում կարող են նաև Հայաստանին տնտեսական կախվածության մեջ գցելու նպատակներ լինել»,- մանրամասնեց Շիրազ Խաչատրյանը:
#Բաքուն #զգուշացնում #ԿարսԳյումրի #երկաթգիծը #զուտ #հայթուրքական #նախագիծ #դիտարկելն #անտեսում #տարածաշրջանային #իրականությունը #ինչի #մասին #սա #հուշում
Похожие статьи
Տիկին Մարիաննա, Դուք աշխատանքից տուն գնալուց հետո օգտվո՞ւմ եք զուգարանից, լողանո՞ւմ եք, ջուր խմո՞ւմ եք. լրագրող Նարեկ Կիրակոսյանը՝ «Վեոլիա Ջրի» տնօրենին
Ozon-ը հայտարարություն է տարածել
Զելենսկու այցը՝ ռիսկային խորհրդանիշ․ ամենավատ երազում անգամ Քոչարյանի կամ Սարգսյանի մտքով չէր կարող անցնել նման բանաձև․ Մարկեդոնով
