«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Կոնցեռն Դիալոգ» փաստաբանական գրասենյակի կառավարիչ-գործընկեր, միջազգային իրավունքի մասնագետ, փաստաբան Արամ Օրբելյանն է:

Հարցազրույցի հիմնական թեզերը՝ ստորև.

• Ինչի՞ է Նիկոլ Փաշինյանը հիմա նորից հայհոյում, վիրավորում ընդդիմախոսներին, կարծում եմ, որովհետև օրակարգային այլ հարցեր ու թեմաներ չունի: Վերջը շատ հարցերի պատասխաններ պիտի տա: Օրինակ՝ 5000 զոհի մասին: Զոհվածների անվանացանկ, ցուցակ մինչ օրս չկա, երբ բոլոր գործիքներն իր ձեռքում են: Ինչո՞ւ չի հրապարակում: Մարդիկ գիտեն, որ ինքն ապացուցված խրոնիկ սուտասան է, դրա համար իր հրապարակած թվերին չեն էլ հավատում:

• Ես հոգեբույժ չեմ, բայց մասնագետները ոչ պաշտոնական քննարկումների ժամանակ ինձ ասում են՝ Փաշինյանի մոտ շիզոֆրենիայի վառ արտահայտված տարրեր են: Էդ անդադար ուտելը, աչքերը այս ու այն կողմ տանելը, անկանոն շարժումները, մտքից միտք թռչելը, կպչուն մտքերը, փրկչի սինդրոմը դրա բաղկացուցիչներն են…

• Երկրի կառավարման պառլամենտական համակարգը պետք չի շփոթել բացարձակ միապետության հետ: Վարչապետի մանդատն ավելի ցածր է, քան պատգամավորներինը: Համակարգը սուպերվարչապետական չէ, ուղղակի բոլոր այն պաշտոնատար անձինք, ովքեր պետք է իրականացնեն իրենց գործառույթները, չեն իրականացնում:

• Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողով (ԿԿՀ) դիմում է ներկայացվել, որպեսզի քննեն Նիկոլ Փաշինյանի վարքը, երբ ընտրողներին ասում էր՝ շուն–շանգյալ: ԿԿՀ-ն, սակայն, երկար տեքստ է հրապարակել, որում արդարացրել է Նիկոլ Փաշինյանին, բացատրել՝ ինչու է նա այդպես ասել: Ըստ էության ասել է՝ նորմալ է, որ քեզ վիրավորում է:

• Դատախազը պետք է կարողանա կատարել իր ապաքաղաքական գործառույթը: Բացում ես Դատախազության կայքը, կարդում քաղաքական տեքստեր՝ հայց ենք ներկայացրել՝ ընդդեմ էսինչի բարեկամի, էնինչի բարեկամի… Ամբողջը՝ քաղաքական բովանդակությամբ: 

• Չեմ կարող գնահատել՝ ընդդիմադիր ուժերը կվերցնե՞ն մանդատները, թե՞ ոչ: Եթե 4-5 ընդդիմադիր ուժ անցնի Խորհրդարան, կձևավորեն մեծամասնություն, այլ հարց է, թե հետո ինչպես կհամագործակցեն միմյանց հետ: Այս առումով Գյումրիի քաղաքապետի ընտրվելու օրինակը շատ տիպիկ է: Պատգամավորական մանդատները չվերցնելը լուծում չի լինելու: Որովհետև 4-5 ուժերի անցնելու պարագայում իմպիչմենտի ռիսկը շատ ավելի ուժեղ զսպօղակ է լինելու, որոշակի առանցքային պաշտոններում միանձնյա նշանակում չի լինելու: Բայց ես կարծում եմ, որ ընդդիմությունը կունենա մեծամասնություն: Այստեղ այլ խնդիր կա, շատ ավելի լուրջ խնդիր: Հունիսի 8-ին, երբ ընդդիմությունը հաղթի, մինչև օգոստոս ՔՊ-ն լինելու է իշխանության: Պետք է իմպիչմենտը հավանական դարձնել մինչև օգոստոս, որովհետև այդ ընթացքում ամեն ինչ հնարավոր է, այդ թվում՝ ժողովրդի քվեն գողանալը:

• Հայաստանի գործող ընդդիմադիր ուժերից ոչ ոք չի խոսել հենց հիմա զինված ուժերով ինչ-որ տարածք հետ բերելու մասին: Հետևաբար, եթե Փաշինյանն ասում է՝ սեպտեմբերին պատերազմ է լինելու, եկեք հասկանանք՝ ինչի՞ պետք է պատերազմ լինի: Մենք չենք հարձակվելու: Իսկ միգուցե խոստումներ կան, որոնք չկատարելու դեպքում կարող է պատերա՞զմ լինել: Թող ասի՝ ինչ խոստումներ է տվել:

• Փաշինյանն անգամ իր գծած քարտեզից է տարածքներ տվել Ադրբեջանին: Դրան գումարած՝ խոսում են Հայաստան 300 000 ադրբեջանցիներ բերելու մասին: Ալիևն է նաև այդ մասին հայտարարում՝ ասելով, որ դիմել են ՀՀ կառավարությանը:

• Ի՞նչ է նշանակում՝ տղաս չգնա բանակ, սահմանին չզոհվի… Նման մտածողության հակառակ կողմը հայ աղջիկների բռնաբարությունն է: Սա՞ ենք ուզում թույլ տալ: Ովքեր ասում են՝ տղաս չգնա բանակ, թող իր վրա մեր ճակատագիրը որոշելու պարտավորություն չվերցնի:

• Պատերազմ լինելու հիմք չկա, Ադրբեջանը չի պատերազմելու, որովհետև դա իր համար բազում ռիսկեր է բերելու, դա իրեն բերելու է ծայրահեղ արկածախնդրության դաշտ: Բայց եթե Հայաստանում այս իշխանությունը վերարտադրվեց, վտանգի տակ է լինելու ոչ միայն Սյունիքը, այլև ողջ Հայաստանը: Կստեղծվի թուրք-ադրբեջանական երրորդ պետությունը՝ այլ անվանումով: 

• Որևէ հանգամանքով սեպտեմբերին պատերազմ չի լինելու, որովհետև սեպտեմբերին Փաշինյանը չի՛ լինելու, որովհետև պատերազմ ինքն է հրահրում, հետո հավելյալ զիջումներ անում, հետո էլի զոհեր տալիս, որ իրեն չասեն՝ դավաճան: 

• Մենք գերեզմանային խաղաղություն չենք ուզում, մեր ուզած խաղաղությունն այլ բան է՝ անվտանգություն է:

• Մարդիկ հունիսի 7-ին պետք է գնան, ազատ քվեարկեն: Արժեհամակարգի խնդիր լուծելու հրամայականի առաջ ենք կանգնած: Հիշենք՝ դեռևս 2021թ. ՔՊ-ն իր նախընտրական ծրագրում գրում էր, որ Արցախի դեօկուպացիայի պետք է գնան: Դեռ այդ մանդատը չավարտված՝ ասում է՝ Արցախը Ադրբեջան է: Ի՞նչն է իրեն խանգարելու վաղը նույնը Հայաստանի հետ անել: Ընտրության գնալուց ոչ միայն լսեք՝ ինչ է ասում, այլև՝ ինչ է արել:

• Մեզ այս իշխանությունները սովորեցնում են ներել բոլորին, այդ թվում՝ ցեղասպանություն իրականացրած թուրքերին, բայց ոչ հայերին:

• Այսքան ժամանակ միակ հաստատված օտարերկրյա լրտեսն Արարատ Միրզոյանն է: Սրան որևէ պաշտոնական հերքում չի եղել: Ո՞ւմ է Փաշինյանն ասում՝ օտարերկրյա լրտես:

• Կալանավորում են նրանց, ովքեր շտաբում պաշտոնապես աշխատող են գրանցում, բայց քրեական վարույթ չի հարուցվում, օրինակ, Թալինի քաղաքապետի վերաբերյալ, ով ակնհայտ ընտրակաշառք էր բաժանում:

• Ես դեմ եմ, որ Հայաստանի ընտրություններին միջամտի որևէ մեկը, որևէ երկիր: Երբ պետության ղեկավարը սուտ է ասում, ինչ-որ մեկին անվանում է օտարերկրյա լրտես, ու դրան իրավական գործընթաց այդ առնչությամբ չի նախորդում, ուրեմն նա պետք է ենթարկվի իրավական ու քաղաքական պատասխանատվության:

• Ինձ ոչ ոք չի հարցնում, իմ վճարած հարկերից վերցնում, տալիս են Հ1-ին: Ու երբ Հ1-ը մեր վճարած գումարով սուտ է տարածում, սա հիբրիդային պատերազմ էլ չէ, այլ հանցագործություն:

• Պետք չէ, որ քաղաքական ընդդիմադիր ուժերը միավորվեն: Մենք պետք է սովորենք պառլամենտարիզմին, ինչը սովորեցնում է, որ քաղաքական ուժերը պետք է տարբերվեն միմյանից, և դա լավ է, որովհետև հետագայում կբացառի ՔՊ-ացումը:

• Եվրոպան այս պահին ոտատակ ընկնելու շատ մեծ ռիսկ ունի: Ռուսների գործողությունները չեմ ուզում գնահատել: 2021թ. իրենք են աջակցել Փաշինյանին, հիմա քաղում են դրա պտուղները:

• Մակրոնը չի հարգում Ֆրանսիան, երբ նա ստում է՝ ասելով, թե առաջինը դրա համար ինքն էլ չի կարող հավակնել ղեկավարել իր երկիրը:

• Քաղաքացիները կարող են ձայն տալ Խորհրդարան անցնելու հնարավորություն ունեցող 4 ընդդիմադիր ուժերից որևէ մեկին: Ես խորհուրդ կտամ ձայն փոշիացնող փոքր ուժերին ձայն չտալ: Մեծ հավանականությամբ՝ իր ողջ վարչական ռեսուրսով, ՔՊ-ն առաջին տեղում չի լինելու: Կրկնում եմ՝ չպետք է սպասել օգոստոսին իր պաշտոնավարման ավարտին, պետք է կարողանանք իրականացնել սահուն իշխանափոխություն: Սրան պետք է պատրաստ լինեն բոլորը, այդ թվում՝ ՔՊ-ն, որովհետև ընտրության հենց հաջորդ օրը՝ հունիսի 8-ին, փողոցով ու Խորհրդարանով հնարավոր է հասնել իմպիչմենտի:

Մանրամասները՝ տեսանյութում: