Կրեմլը հրապարակել է Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի ղեկավարների համատեղ հայտարարությունը՝ կապված Հայաստանի՝ Եվրամիությանն անդամակցելու ձգտումների շուրջ ստեղծված իրավիճակի հետ։

Կրեմլի հրապարակած հայտարարության համաձայն՝ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի ղեկավարները հանձնարարել են, որպեսզի Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի անդամները մինչև դեկտեմբեր ներկայացնեն Հայաստանի համար ԵԱՏՄ պայմանագրի հնարավոր կասեցման հետևանքների գնահատականը։Հայտարարության մեջ նշվում է, որ Հայաստանում հնարավորինս սեղմ ժամկետում պետք է անցկացվի հանրաքվե՝ Եվրամիությանը անդամակցելու կամ ԵԱՏՄ կազմում մնալու հարցով։

Հայտարարությունն ամբողջությամբ՝ ստորև․

«Մենք՝ Բելառուսի Հանրապետության, Ղազախստանի Հանրապետության, Ղրղզստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահներս,

Հաշվի առնելով Հայաստանի Հանրապետության կողմից Եվրոպական Միությանը միանալուն ուղղված գործողությունները, այդ թվում՝ 2025 թվականին ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից «ՀՀ Եվրոպական Միությանը անդամակցության գործընթացի մեկնարկի մասին» ՀՀ օրենքի հաստատումը և ՀՀ Նախագահի կողմից ստորագրումը, ինչպես նաև Եվրոպական Միության կողմից ՀՀ կառավարության եվրոպական ձգտումների վերահաստատումը, որոնք արտահայտվել են 2026 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված Հայաստան-Եվրոպական Միություն առաջին գագաթնաժողովից հետո ընդունված համատեղ հռչակագրում,

Հաշվի առնելով Եվրասիական տնտեսական միության (այսուհետ՝ Միություն) անդամ պետությունների տնտեսական անվտանգության համար էական ռիսկերը, որոնք առաջանում են Հայաստանի Հանրապետության՝ Եվրոպական միությանը միանալու նախապատրաստման հետ կապված, ինչպես նաև Միության անդամ պետություններին հասցվող դրա հետ կապված վնասը կանխելու անհրաժեշտությունը՝

որոշեցինք, որ Բելառուսի Հանրապետության, Ղազախստանի Հանրապետության, Ղրղզստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության ներկայացուցիչները Եվրասիական միջկառավարական խորհրդում 2026 թվականի դեկտեմբերին կայանալիք Եվրասիական բարձրագույն տնտեսական խորհրդի հերթական նիստում կներկայացնեն զեկույց Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ Եվրասիական տնտեսական միության մասին պայմանագրի գործողության կասեցման հնարավոր հետևանքների վերաբերյալ։

Կիսում ենք այն դիրքորոշումը, որ Հայաստանի Հանրապետությունում հնարավորինս կարճ ժամկետում անհրաժեշտ է անցկացնել համազգային հանրաքվե՝ Եվրոպական միությանը անդամակցության վերաբերյալ»։

Հիշեցնենք, որ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նախկինում հայտարարել էր՝ Հայաստանը ուրախ կլինի, եթե հնարավորություն ստանա անդամակցելու Եվրամիությանը։ Միաժամանակ նա ընդգծել էր, որ Հայաստանը շարունակում է մնալ ԵԱՏՄ լիիրավ անդամ, իսկ նման ռազմավարական որոշումը պետք է ընդունի ժողովուրդը, ոչ թե երկրի ղեկավարությունը։

Մայիսի 9-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել էր, որ թե՛ Հայաստանի քաղաքացիների, թե՛ Ռուսաստանի՝ որպես երկրի հիմնական տնտեսական գործընկերոջ շահերից է բխում, որ պաշտոնական Երևանը հնարավորինս շուտ հստակեցնի իր դիրքորոշումը Եվրամիությանն անդամակցելու հարցում։

Իր հերթին Նիկոլ Փաշինյանը մայիսի 11-ին նշել էր, որ Հայաստանը շարունակում է մնալ ԵԱՏՄ լիարժեք անդամ, իսկ հանրաքվեի անցկացումը կարող է քննարկվել միայն «օբյեկտիվ անհրաժեշտության» դեպքում։

Եվրասիական տնտեսական միությունը ստեղծվել է 2015 թվականին։ Միավորման անդամներն են Հայաստանը, Ռուսաստանը, Բելառուսը, Ղազախստանը և Ղրղզստանը։ Պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ միության անդամ երկրների համախառն ներքին արդյունքը վերջին տարիներին աճել է 1.6 տրիլիոն դոլարից մինչև 3.01 տրիլիոն դոլար, փոխադարձ առևտրի ծավալը կրկնապատկվել է, իսկ երրորդ երկրների հետ առևտրաշրջանառությունն ավելացել է 72 տոկոսով։ Կանխատեսումների համաձայն՝ մինչև 2025 թվականի ավարտը ԵԱՏՄ-ի ընդհանուր ՀՆԱ-ն կաճի ևս 1.7 տոկոսով։